นอนหลับ กับอาการนอนละเมอ

อาการนอนละเมอ

คงมีคนจำนวนไม่น้อยที่เคยนอนละเมอ แล้วคงสงสัยว่าอาการนอนละเมอเกิดจากอะไร แล้วการนอนละเมอเป็นอาการที่ผิดปกติในขณะนอนหลับพักผ่อนหรือไม่ แล้วสามารถรักษาหรือมีวิธีลดอาการละเมออย่างไรบ้าง บทความนี้เราจะมาไขข้อสงสัยโรคที่เกี่ยวกับการนอนหลับหรือการนอนละเมอกัน ว่ามีสาเหตุมาจากอะไรและจะส่งผลต่อคุณภาพการนอนหลับของคุณอย่างไร

อาการนอนละเมอเกิดจากอะไร แล้วอาการแบบไหนถึงเรียกว่าผิดปกติ

ส่วนใหญ่การนอนละเมอจะเกิดจากพฤติกรรมต่าง ๆ ก่อนเข้านอนรวมไปถึงอาการผิดปกติของร่างกาย ซึ่งอาการละเมอตามศาสตร์แห่งการนอนจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. อาการนอนละเมอจาก Deep Sleep ช่วงหลับลึก (Non-REM หรือการนอนหลับระยะที่ 3)

เป็นการนอนละเมอที่ส่วนใหญ่จะไม่มีอะไรร้ายแรง เป็นการละเมอที่เกิดขึ้นในช่วงหลับลึก มักเกิดขึ้นในวัยเด็กและวัยรุ่นตอนต้น 12 – 15 ปี เนื่องจากเด็กจะมีช่วงการหลับลึกที่เยอะกว่าผู้ใหญ่ ซึ่งพฤติกรรมส่วนใหญ่จะเกิดการกระตุ้นจากการอดนอน นอนไม่เพียงพอ หรือการดื่มแอลกอฮอร์ที่จะไปกระตุ้นให้เกิดความผิดปกติในขณะนอนหลับ และคนนอนละเมอในกลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะไม่รู้ตัว และไม่ควรถูกปลุกเพราะเค้าอาจจะทำพฤติกรรมที่ควบคุมไม่ได้ แนะนำให้ค่อย ๆ พาเค้าเดินกลับไปที่เตียง แล้วเค้าจะนอนหลับต่อได้เอง

ถึงแม้ว่าการนอนละเมอในช่วงหลับลึกนี้ส่วนใหญ่จะไม่มีอะไรร้ายแรง แต่ในบางเคสก็อาจจะนำไปสู่เรื่องรุนแรงถึงขั้นไปทำอะไรที่อันตรายโดยไม่รู้ตัวได้ เช่น เคยมีเคสที่นักกีฬาที่มีประวัติการนอนละเมอ เดินทางไปต่างจังหวัดแล้วมีอาการนอนละเมอเดินตกตึก เสียชีวิต ดังนั้นแม้ว่าการนอนละเมอในช่วงหลับลึกนี้จะไม่ได้ผิดปกติร้ายแรง แต่ก็ควรระวังและป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นเช่นกัน

ในเรื่องของการรักษา หากเป็นไม่เยอะ โดยเฉพาะเป็นในเด็กให้ดูอาการไปก่อน เพราะส่วนใหญ่จะหายเองเมื่อโตขึ้น เพราะช่วงของการหลับลึกจะน้อยลงเมื่ออายุมากขึ้น แต่อาจจะแนะนำให้มีการปรับพฤติกรรม โดยถ้าเด็กชอบเดินละเมอก็อาจจะต้องมีการล็อคประตูห้อง หรือหากเป็นมากอาจปรึกษาแพทย์เพื่อรับยากดการนอนหลับลึก แต่หากมีการละเมอเดินตอนอายุเยอะควรต้องรีบหาสาเหตุ เพราะอาจมีโรคที่ผิดปกติจากการนอนหลับ เช่น โรคหัวใจหยุดเต้นในขณะนอนหลับ

2. อาการนอนละเมอจาก REM Sleep หรือช่วงหลับฝัน

โดยปกติแล้วการละเมอในช่วงหลับฝันร่างกายเราจะไม่มีการขยับ เพราะในช่วงที่เราหลับจะมีการหลั่งฮอร์โมนที่เรียกว่า “Glycine” สารสื่อประสาทที่ทำให้กล้ามเนื้อขยับไม่ได้ แต่กลุ่มคนไข้ที่การนอนหลับผิดปกติจะยังมีการขยับแข้ง ขยับขาเกิดขึ้นอยู่ เช่น ฝันว่าไปชกต่อยก็จะมีการขยับมือ ขยับร่างกายตามความฝัน เรียกว่า acting out of dream (การละเมอเรื่องเดียวกับที่หลับฝัน)

ซึ่งการนอนละเมอในระยะนี้จะตื่นรู้ตัวดีและแตกต่างจากระยะ Non-REM ที่ทำอะไรโดยไม่รู้ตัวพอตื่นก็จำอะไรไม่ได้ หากพบว่ามีการละเมอแบบนี้ควรรีบไปพบแพทย์ เพราะอาจเป็นอาการของโรคพาร์กินสันหรือโรคที่เกิดจากความเสื่อมของบริเวณสมองส่วนกลางและระบบประสาท

เคล็ดลับเพิ่มคุณภาพการนอนหลับ เพื่อลดอาการนอนละเมอ

อาการนอนละเมอส่วนใหญ่จะเกิดจากกิจกรรมในระหว่างวันที่เป็นตัวกระตุ้น เช่นความเครียด ความเหนื่อยล้า การดูหนังผี หรือพฤติกรรมการนอน หากอยากรักษาอาการนอนละเมอให้น้อยลงหรือทำให้มีความผิดปกติจากการนอนหลับลดลงสามารถทำได้โดย

1. จัดห้องนอนให้เหมาะแก่การนอนหลับ

ควรปิดไฟให้มืดสนิทและมีบรรยากาศที่เงียบสงบ รวมถึงอุณหภูมิภายในห้องต้องไม่ร้อนหรือหนาวเย็นจนเกินไป

2. การทานอาหารที่ช่วยให้นอนหลับง่าย

ไม่ควรทานอาหารมื้อหนักก่อนเข้านอน หากหิวควรทานอารที่ดีต่อสุขภาพ เช่น นมอุ่น ๆ สักแก้ว หรือผลไม้ที่ช่วยให้หลับง่ายขึ้น

3. หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่กระตุ้นสมอง

ควรหลีกเลี่ยงอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีสารกระตุ้นทำให้รู้สึกตื่นตัวก่อนเข้านอนและช่วงใกล้นอน เช่น ชา กาแฟ น้ำอัดลม รวมไปถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอร์

4. การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

การออกกำลังกายในตอนเช้า หรือการทำกิจกรรมที่ออกแรงเยอะ ๆ จะช่วยให้นอนหลับง่ายขึ้น แต่ไม่ควรออกกำลังกายในช่วงใกล้เวลานอน เพราะอาจจะกลายป็นการกระตุ้นให้ร่างกายตื่นตัวแทน

5. พยายามเข้านอนและตื่นนอนเวลาเดิม

ควรปรับพฤติกรรมการนอนที่ต้องเปลี่ยนเวลาบ่อย ๆ เพราะบางครั้งการเปลี่ยนเวลาจะทำให้นอนไม่หลับมีเวลานอนน้อยลง อาจส่งผลต่อคุณภาพการนอน

6. พักผ่อนให้เพียงพอ อย่าอดนอน

คุณไม่ควรอดนอนหรือไม่นอนเป็นเวลานาน ๆ จะทำให้ร่างกายไม่ได้พักผ่อน อีกทั้งการนอนหลับในวันต่อไปอาจทำให้เกิดการนอนละเมอที่ผิดปกติมากขึ้นได้

7. หลีกเลี่ยงการดูหนังหรือเล่นเกมก่อนนอน

การดูหนังหรือเล่นเกมที่มีให้ความสนุกและตื่นเต้นก่อนเข้านอน จะทำให้นอนหลับได้ยาก รวมถึงการเก็บเอาไปหลับฝันจนอาจเกิดอาการละเมอเกิดขึ้นได้

สรุป

อาการนอนละเมอบางอย่างอาจจะไม่ได้ส่งผลต่อวิถีชีวิตของคุณในตอนกลางวัน แต่ส่งผลต่อคุณภาพการนอนหลับและมีบางคนที่ประสบอุบัติเหตุจากการนอนละเมอ ดังนั้นคุณควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่าง ๆ ที่อาจจะทำให้เกิดการนอนละเมอผิดปกติเกิดขึ้น หากเคล็ดลับเหล่านี้ไม่ช่วยให้อาการนอนละเมอลดลงหรือมีความผิดปกติรุนแรงจากการละเมอ ก็ควรรีบไปปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและหาทางรักษาก่อนที่จะเป็นอันตราย